Opština Arilje - Zvanična internet prezentacija

Od sredine osamdesetih u opštinama Srbije su zanemarene aktivnosti na planiranju razvoja. Nisu donošeni dokumenti koji sadrže zajedničku viziju budućnosti i dugoročne ciljeve razvoja, koji bi obuhvatali društveni, ekonomski i institucionalni razvoj i zaštitu životne sredine. Zbog toga nije ni bilo usklađenih srednjoročnih, ni godišnjih planova i programa. Odsustvo planiranja imalo je za posledicu stihijski razvoj, koji nije bio zasnovan na realnim potrebama i mogućnostima lokalnih zajednica.

Opštine u Republici Srbiji su zakonskim rešenjima posle 2000. godine, a posebno Zakonom o lokalnoj samoupravi, dobile veću autonomiju u pogledu planiranja razvoja. Zakonom o lokalnoj samoupravi je, kao primarna, definisana nadležnost lokalne samouprave da izradi, usvoji i realizuje programe razvoja opštine.

Iz navedenih razloga, opština Arilje je, u saradnji sa Programom MSP, pristupila izradi Programa razvoja opštine, koji će biti osnova planiranja, a samim tim i orijentaciona tačka za izradu ostalih planskih dokumenta. Dobra polazna osnova su već izrađene strategije, planovi i progarmi (Plan promena, Strategija lokalnog ekonomskog razvoja, Startegija za mlade i Nacrt prostornog plana opštine). Opština Arilje je iskoristila veliki broj informacija i smernica iz nacionalnih strategija.

Program razvoja opštine Arilje treba shvatiti kao:

1. dokument kojim se zajednički stvara slika budućnosti zajednice (vizija), a nakon sagledavanja stanja u kome se opština nalazi u ovom trenutkui gde želi da bude (cilj), kako da do toga dođe (strategija), u kom vremenskom periodu i šta je za to neophodno (resursi, mere, instrumenti),
2. menadžment instrument kojim su definišu budući zadaci opštine, njeno pozicioniranje prema regiji kojoj pripada, prema potencijalnim investitorima, donatorima, kreditnim fondovima itd,
3. sintezu svih planskih dokumanta, uz poštovanje njihove različitosti i hijerarhijskih odnosa,
4. osnovu za dalje procese planiranja (godišnji, srednjoročni, sektorski i drugi planovi),
5. dinamični dokument koji je s jedne strane podložan promenama, a sa druge se mora poštovati i primenjivati.

Pristup primenjen u izradi Programa razvoja opštine Arilje:

Uspešna izrade PRO je rezultat osmišljenog pristupa prilagođenog lokalnim uslovima i potrebama. Pristup koji je koristila opština Arilje, uz podršku Programa MSP, je omogućio:

1. sveobuhvatnost procesa izrade,
2. poštovanje svih načela održivog razvoja,
3. učešće i podršku političkog rukovodstva opštine u izradi PRO,
4. aktivno učešće civilnog društva u svim fazama izrade,
5. obradu svih društveno-ekonomskih aspekata razvoja opštine na osnovu realnih razvojnih potencijala i uslovi za njihovo korišćenje.

Proces izrade Programa razvoja opštine Arilje

Proces izrade PRO obuhvatio je šest osnovnih faza:

1. Pripremna faza – organizacija rada
   1. formiranje koordinacionog tima za izradu Programa razvoja i određivanje vođe Tima i koordinatora tima,
   2. obezbeđivanje ekspertske podrške timu,
   3. utvrđivanje zainteresovanih strana i njihovih interesa,
   4. formiranje radnih grupa i uspostavljanje partnerstava.
2. Analiza postojećeg stanja
   1. postojećih opštinskih i republičkih planskih dokumenata,
   2. izrada socio-ekonomske analize ostvarenog stepena razvoja,
   3. ispitivanje stavova građana o razvoju opštine.
3. Kreiranje Programa razvoja opštine
   Prvi nacrt PRO nastao je kao rezultat primene metodologije grupnog planiranja. Podeljen je u više poglavlja od kojih je svako posvećeno jednoj oblasti delovanja. Za svaku oblast delovanja utvrđeno je sledeće:
   1. analiza postojećeg stanja (potencijali i problemi),
   2. smernice preuzete iz nacionalnih strategija i postojeće opštinske dokumentacije,
   3. opšti cilj,
   4. mogućnosti za intervenciju (strategije koje ćemo primeniti),
   5. mere i instrumenti za realizaciju ciljeva.
   Daljom obradom prvog nacrta PRO na sastancima sa radnim grupama i koordinacionim timom, po pojedinim oblastima, nastao je drugi nacrt, a zatim i treći nacrt koji su usvojili svi učesnici na zajedničkoj radionici, kao Predlog PRO za javnu raspravu.
4. Javna rasprava i predstavljanje građanima, privrednim, civilnim i političkom krugovima opštine su organizovani nakon održavanja zajedničke radionice svih učesnika u procesu, koji su utvrdili konačan Predlog PRO.
5. Izradom plana monitoringa i ocene realizacije su definisani pokazatelji monitoringa i ocene realizacije, vremenski raspored obavljanja monitoringa i ocene, definisanje odgovornih za ovu aktivnost.
6. Usvajanje PRO i izrada Godišnjeg akcionog plana su završne aktivnosti.